KHỔ VÌ BÀN CHÂN “SƯỚNG”
Theo quan niệm dân gian, người có lòng bàn chân đầy đặn, ít hoặc không có phần hõm dưới gan bàn chân thường được xem là có số sung túc, cuộc sống thuận lợi. Tuy nhiên, xét dưới góc độ sức khỏe, một bàn chân quá phẳng có thể liên quan đến những thay đổi trong cách cơ thể chịu lực và vận động. Bàn chân bẹt khá phổ biến, đặc biệt ở trẻ nhỏ, nhưng không phải trường hợp nào cũng gây đau hoặc cần điều trị.
Một trường hợp thường khiến cha mẹ chú ý là khi trẻ có lòng bàn chân phẳng, thường xuyên vấp ngã hoặc khó giữ thăng bằng khi chạy nhảy. Khi quan sát trẻ đứng từ phía sau, cha mẹ có thể nhận thấy gót chân lệch ra ngoài, cổ chân và bàn chân có xu hướng đổ vào trong. Đây là những dấu hiệu nên được theo dõi kỹ, nhất là khi đi kèm đau hoặc hạn chế vận động.
Vòm bàn chân có vai trò gì?
Trẻ sơ sinh thường chưa có vòm bàn chân rõ ràng. Khi lớn dần, hệ thống xương, cơ và dây chằng phát triển giúp hình thành vòm bàn chân. Vòm này có nhiệm vụ phân bổ trọng lượng cơ thể, duy trì sự cân bằng và hỗ trợ bàn chân thích nghi với mặt đất trong quá trình đi đứng, chạy nhảy.
Có thể hình dung vòm bàn chân giống một cơ chế hấp thụ lực tự nhiên. Khi bàn chân tiếp xúc với mặt đất, cấu trúc vòm giúp giảm bớt tác động của phản lực truyền lên các khớp. Nếu vòm phát triển không đầy đủ hoặc bị sụp xuống, cách bàn chân tiếp nhận và truyền lực có thể thay đổi.
Một trong những yếu tố liên quan đến bàn chân bẹt là dây chằng quá lỏng lẻo. Khi các cấu trúc nâng đỡ không đủ ổn định, xương bàn chân có thể thay đổi vị trí khi chịu trọng lượng cơ thể. Tuy nhiên, trẻ nhỏ có bàn chân phẳng chưa đồng nghĩa với bất thường bệnh lý, bởi vòm bàn chân vẫn có thể tiếp tục phát triển theo tuổi.
Bàn chân bẹt có thể ảnh hưởng đến đầu gối và lưng
Khi đi hoặc chạy, bàn chân bẹt có thể khiến phần vòm phía trong hạ thấp và bàn chân xoay vào trong quá mức. Sự thay đổi này có thể tác động đến trục của cổ chân, cẳng chân và đầu gối. Một số người vì thế dễ mỏi chân, đau cổ chân hoặc gặp khó khăn khi vận động mạnh.
Nếu tình trạng lệch trục kéo dài, lực tác động lên khớp gối có thể bị phân bố không đều. Người bệnh có thể xuất hiện đau hoặc khó chịu ở đầu gối, đặc biệt sau khi đi bộ, chạy hoặc đứng trong thời gian dài. Ở một số trường hợp, sự thay đổi cơ học từ bàn chân còn có thể ảnh hưởng đến các vùng cao hơn như hông và lưng.
Tuy nhiên, không nên hiểu rằng bàn chân bẹt chắc chắn sẽ gây đau lưng, thoái hóa khớp hay biến dạng cơ thể. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào cấu trúc bàn chân, khả năng thích nghi và việc có xuất hiện triệu chứng hay không.
Khi nào bàn chân bẹt cần được quan tâm?
Cha mẹ nên chú ý nếu trẻ thường xuyên vấp ngã khi chạy, khó giữ thăng bằng, nhanh mỏi khi vận động hoặc không muốn tham gia những hoạt động thể chất mà trước đây trẻ yêu thích. Việc trẻ thường xuyên than đau ở bàn chân, cổ chân, cẳng chân hoặc đầu gối cũng là dấu hiệu đáng lưu ý.
Ngoài ra, có thể quan sát dáng đứng và dáng đi của trẻ. Nếu gót chân lệch rõ, bàn chân đổ vào trong hoặc hai bên chân có sự khác biệt đáng kể, nên đưa trẻ đi đánh giá chuyên môn. Kiểm tra sớm giúp phân biệt bàn chân bẹt sinh lý với trường hợp có bất thường về cấu trúc hoặc chức năng.
Các phương pháp hỗ trợ hiện nay
Không phải tất cả người có bàn chân bẹt đều cần can thiệp. Với trẻ không đau, vận động bình thường và không có dấu hiệu bất thường về chức năng, việc theo dõi sự phát triển của bàn chân thường được ưu tiên.
Khi bàn chân bẹt gây đau hoặc ảnh hưởng đến vận động, bác sĩ có thể cân nhắc những phương pháp bảo tồn như lựa chọn giày phù hợp, sử dụng lót chỉnh hình, tập luyện tăng cường cơ bàn chân và vật lý trị liệu. Lót chỉnh hình có thể hỗ trợ phân bổ lực và nâng đỡ bàn chân trong quá trình vận động, nhưng hiệu quả cần được đánh giá theo từng trường hợp.
Phẫu thuật không phải lựa chọn thông thường cho bàn chân bẹt và chỉ được cân nhắc trong những trường hợp đặc biệt, chẳng hạn biến dạng nghiêm trọng hoặc triệu chứng kéo dài không cải thiện với các biện pháp bảo tồn.
Bàn chân bẹt vì thế không nên được nhìn nhận đơn giản là một “đôi chân sướng” theo quan niệm dân gian. Điều quan trọng hơn là bàn chân có thực hiện tốt chức năng chịu lực, giữ thăng bằng và hỗ trợ vận động hay không. Việc quan sát dáng đi, khả năng vận động và các triệu chứng của trẻ sẽ giúp cha mẹ phát hiện sớm những trường hợp thực sự cần được đánh giá.
Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng giày cho bàn chân bẹt cho bé tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.
Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.
Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại
https://xixa.vn/.
Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.
Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.